Aktualności podatkowe, Aktualności samorządowe

Aktualności: Preferencyjny zakup węgla w Gminach lżejszy o VAT

Pojawiła się pierwsza interpretacja potwierdzająca, na szczęście pozytywne dla samorządów, stanowisko Resortu Finansów. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS), potwierdził, że Gmina ma prawo dokonywać pełnego obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z realizacją zadania związanego z zakupem i sprzedażą paliwa stałego na rzecz gospodarstw domowych znajdujących się na terenie Gminy. Jednakże, może nieco niepokoić zastrzeżenie, które poczynił organ interpretacyjny, iż takie stanowisko dotyczy tylko zakupów, które będą w całości wykorzystywane do czynności opodatkowanych a potwierdzenia tego właśnie życzyła sobie wnioskująca gmina. Niemniej, z treści uzasadnienia interpretacji wynika już jasno, iż wszelkie zakupy dokonywane przez Gminę (w tym nabycie węgla kamiennego), jeśli będą związane wyłącznie ze sprzedażą na rzecz gospodarstw domowych, będą uprawniały Gminę do pełnego odliczenia podatku VAT.

Stan faktyczny

Sprawę zainicjowała Gmina, która w związku z realizacją zapisów ustawy z dnia 20 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego przez gospodarstwa domowe, Gmina zamierza zawrzeć z podmiotem wprowadzającym do obrotu to paliwo umowę, na podstawie której dokona zakupu paliwa stałego w cenie nie wyższej niż 1500 zł brutto. Ponadto Gmina planuje zawrzeć umowę z podmiotem prywatnym, który w imieniu Gminy będzie zajmował się transportem, składowaniem i dystrybucją ww. paliwa.

Nabyte na podstawie zawieranych umów paliwo będzie podlegać sprzedaży mieszkańcom Gminy, w ramach zakupu preferencyjnego, w celu zaspokojenia potrzeb własnych gospodarstw domowych, po cenie nie wyższej niż 2000 zł brutto za tonę.

Każda sprzedaż paliwa stałego przez Gminę dokumentowana będzie fakturami VAT, z wykazanymi w nich kwotami VAT. Natomiast wydatki ponoszone w tym zakresie przez Gminę w związku z realizacją zadań określonych w ww. ustawie, będą potwierdzone fakturami VAT wystawionymi przez dostawców/wykonawców.

Gmina ww. zakupione paliwo stałe będzie w całości wykorzystywać do czynności opodatkowanych.

Gmina prosiła o potwierdzenie, że przysługuje jej prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w całości. Gmina argumentowała, że zakupione paliwo stałe w całości będzie wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, zatem Gminie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z jego zakupem. Gmina realizując ww. zadanie występuje w charakterze podatnika VAT.

Stanowisko organu

Organ podatkowy zgodził się z Gminą, wskazując, iż prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Ponadto Organ podkreśla, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Status podatnika VAT

Organ powołał też art. 15 ust. 1 ustawy: Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Według art. 15 ust. 2 ustawy działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy: nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.

Zdaniem Dyrektora KIS, wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter podmiotowo-przedmiotowy.

W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwoistym charakterze:

·         podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz

·         podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zatem, jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Tylko bowiem w tym zakresie ich czynności mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

Organ przywołał też art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 559 ze zm.) na mocy którego Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Stosownie do przepisu art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy.

Preferencyjny zakup węgla jako działalność opodatkowana VAT

Analizie poddano też art. 1 ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2236), na mocy którego ustawa określa zasady, warunki i tryb:

1)  sprzedaży przez niektóre podmioty paliwa stałego z przeznaczeniem dla gospodarstw domowych;

2)  zakupu preferencyjnego paliwa stałego;

3)  przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania niektórym podmiotom rekompensat z tytułu sprzedaży paliwa stałego, o której mowa w pkt 1, oraz właściwość organów w tych sprawach.

Stosownie do art. 3 ust. 1, 3, 4, 5, 6, 7 i 10 ww. ustawy:

1.    W terminie do dnia 30 kwietnia 2023 r. podmiot wprowadzający do obrotu może sprzedawać gminom paliwo stałe, z przeznaczeniem do sprzedaży w ramach zakupu preferencyjnego.

3.    Gmina, która zamierza dokonać zakupu paliwa stałego zgodnie z ust. 1, zawiera umowę z podmiotem wprowadzającym do obrotu, po dokonaniu wstępnego ustalenia liczby gospodarstw domowych znajdujących się na terenie tej gminy zainteresowanych zakupem paliwa stałego w ramach zakupu preferencyjnego.

4.    Umowa, o której mowa w ust. 3, zawiera co najmniej określenie:

1)    stron tej umowy;

2)    sortymentu paliwa stałego i jego ilości wyrażonej w tonach;

3)    ceny paliwa stałego za tonę;

4)    terminu dokonania przez gminę płatności z tytułu zakupu paliwa stałego;

5)    sposobu, warunków i terminu odbioru od podmiotu wprowadzającego do obrotu paliwa stałego przez gminę.

Gmina odbiera paliwo stałe będące przedmiotem umowy, z położonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca jego składowania przez podmiot wprowadzający do obrotu.

Cena paliwa stałego, nie może być wyższa niż 1500 złotych brutto za tonę paliwa stałego. Do ceny tej nie wlicza się kosztów transportu paliwa stałego z położonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca składowania przez podmiot wprowadzający do obrotu tego paliwa stałego do miejsca jego składowania przez gminę.

Gminy mogą dokonywać wspólnego zakupu paliwa stałego w ramach umowy zawartej między gminami.

W myśl art. 5 ust. 1, 2, 7 ustawy o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych:

  • Paliwo stałe nabyte przez gminę na podstawie umowy, podlega sprzedaży w ramach zakupu preferencyjnego w celu zaspokojenia potrzeb własnych gospodarstw domowych znajdujących się na terenie danej gminy, a w przypadku gmin, które zawarły umowę – w celu zaspokojenia potrzeb własnych gospodarstw domowych znajdujących się na terenie gmin objętych tą umową.
  • Gmina sprzedaje paliwo stałe w ramach zakupu preferencyjnego po cenie nie wyższej niż 2000 złotych brutto za tonę tego paliwa stałego.
  • Różnica między określoną w umowie ceną zakupu paliwa stałego przez gminę a ceną sprzedaży tego paliwa stałego w ramach zakupu preferencyjnego stanowi dochód gminy.

Biorąc powyższe pod uwagę, KIS potwierdził, że Gmina będzie występować w charakterze podatnika podatku VAT. Pomimo, że jej działania w zakresie obrotu paliwami stałymi wynikają z powołanej wyżej ustawy o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych to aktywność Gminy (zakup i sprzedaż węgla) wskazuje na pozycję na rynku obrotu paliwami taką jak przedsiębiorca, który z tego tytułu uzyskuje stałe dochody.

Warunki odliczenia

W analizowanej sprawie obydwa warunki, o których mowa w art. 86 ust. 1 ustawy są (zdaniem KIS) spełnione, z uwagi na fakt, iż Gmina jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT, a towary i usługi nabywane w związku z realizacją przedmiotowego zadania będą służyły tylko i wyłącznie działalności opodatkowanej podatkiem VAT.

Zatem wszelkie zakupy dokonywane przez Gminę (w tym nabycie węgla kamiennego na podstawie umowy określonej w tej ustawie), jeśli będą związane wyłącznie ze sprzedażą na rzecz gospodarstw domowych, będą uprawniały Gminę do pełnego odliczenia podatku VAT.

Mając na uwadze powołane przepisy KIS stwierdza, że Gmina ma prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na realizację przedmiotowego zadania, pod warunkiem niezaistnienia przesłanek wskazanych w art. 88 ustawy.

Konkluzje

Organ podsumowuje, iż Gmina ma prawo dokonywać pełnego obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z realizacją zadania związanego z zakupem i sprzedażą paliwa stałego na rzecz gospodarstw domowych znajdujących się na terenie Gminy, które to zakupy będą w całości wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Zaznaczono  jednak, że Gmina ma prawo do odliczenia podatku naliczonego pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych wymienionych w art. 88 ustawy.

Jest to istotna interpretacja, która już w sposób wiążący dla organów podatkowych, potwierdza prawo do pełnego odliczenia VAT w zadaniach wynikających z ustawy o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych. Dotychczas bowiem Gminy opierać się mogły jedynie na nieformalnym komunikacie Ministerstwa Finansów na jego stronie internetowej.

Autor informacji: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej

Data wydania: 2022-12-19

Sygnatura: 0112-KDIL3.4012.440.2022.1.NS

Grafika jest własnością Kancelarii.

Jeżeli ten problem Państwa dotyczy, zachęcamy do kontaktu z Kancelarią. Przesyłając wypełniony formularz akceptują Państwo naszą Politykę Prywatności.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *