Aktualności samorządowe

Aktualności: Nowy obowiązek podatkowy w VAT dla opłaty przekształceniowej

grayscale photo of concrete building

Od 1 stycznia 2022r. pojawi się nowy moment powstania obowiązku podatkowego w VAT, dotyczący przeniesienia z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie. Zmiana ta nie załatwia jednak problemu samorządów, czy opłata przekształceniowa, w przypadku gruntów oddanych w użytkowanie wieczyste przed 1 maja 2004 r. , podlega opodatkowaniu VAT po wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 25 lutego 2021 r. w sprawie C-604/19 dotyczącym Wrocławia – mimo, iż ustawodawca w uzasadnieniu zmian na wyrok ten się powołuje. Nadal nie wiemy czy kwestionowane będą dotychczasowe rozliczenia. Z lektury uzasadnienia zmian, wydaje się jednak wynikać, że Ministerstwo Finansów uznaje sprawę za załatwioną (w taki sposób, iż opłaty należy od stycznia opodatkowywać). Kwestię tą omawialiśmy tu: LINK.

W wyroku tym TSUE uznał, że przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo pełnej własności w zamian za uiszczenie opłaty stanowi dostawę towarów w rozumieniu art. 14 ust. 2 lit. a) dyrektywy VAT, a gmina przy tej czynności działa w charakterze podatnika podatku, a nie organu władzy. Wyrok dotyczy czynności przekształcenia tego prawa dokonanego na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2020 r. poz. 2040), czyli przekształcenia użytkowania wieczystego z mocy prawa.

Wykładnia przepisów unijnych w przedmiotowym obszarze dokonana przez TSUE  w wyroku z 25 lutego 2021 r. różni się od dotychczasowej linii orzeczniczej organów podatkowych i sądów krajowych, choć wspólna jest konkluzja – zgodnie z dyrektywą VAT oraz z przepisami polskiej ustawy o VAT funkcjonującej od 2004 r. czynności takie zasadniczo podlegają opodatkowaniu tym podatkiem. W świetle natomiast ww. wyroku za opodatkowaną dostawę towarów powinny być uważane czynności, które dotąd za taką dostawę uznawane nie były, czyli przekształcenie użytkowania wieczystego we własność w przypadku gruntów oddanych w użytkowanie wieczyste przed 1 maja 2004 r. (czyli przed dniem obowiązywania ustawy z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług).

Zmiana w art. 19a ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o VAT polega na uzupełnieniu katalogu czynności, dla których obowiązek podatkowy w podatku VAT powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty (szczególny moment powstania obowiązku podatkowego) o czynności przeniesienia z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie. Dotychczas wskazany przepis dotyczył przeniesienia z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu własności towarów w zamian za odszkodowanie, przepis nie wymieniał zatem wprost takich czynności dokonywanych z mocy prawa, brak jest jednak przesłanek do traktowania ich w odrębny sposób – wskazuje Ministerstwo. Również zatem dla czynności przeniesienia prawa własności towarów z mocy prawa za odszkodowaniem obowiązek w VAT będzie powstawał w momencie otrzymania całości lub części zapłaty z tego tytułu.

W przypadku będących przedmiotem wyroku TSUE czynności przekształcenia użytkowania wieczystego nieruchomości we własność obowiązek podatkowy powstawałby zatem z momentem otrzymania każdej opłaty rocznej i dotyczyłby otrzymanej kwoty.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem przejściowym, stosowanie szczególnego obowiązku podatkowego miałoby miejsce w odniesieniu do czynności przeniesienia prawa własności towarów z mocy prawa w zamian za odszkodowanie dokonanych już przed dniem wejścia w życie ustawy wprowadzającej zmiany w art. 19a ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o VAT. Dotyczyłoby to kwot otrzymywanych z tego tytułu od dnia wejścia w życie zmienionej ustawy o VAT (z wyłączeniem  przypadków, gdy podatek z tytułu przeniesienia prawa własności towarów z mocy prawa w zamian za odszkodowanie został rozliczony przed dniem wejścia w życie nowelizacji).

Pozwoli to, jak argumentuje Ministerstwo Finansów, na stosowanie jednolitych zasad dotyczących momentu powstania obowiązku podatkowego w VAT dla wszystkich czynności dokonanych z mocy prawa (art. 19a ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o VAT).

Photo by yentl jacobs on Pexels.com

Jeżeli ten problem Państwa dotyczy, zachęcamy do kontaktu z Kancelarią. Przesyłając wypełniony formularz akceptują Państwo naszą Politykę Prywatności.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *