Aktualności samorządowe

Aktualności: Zwolnienie z podatku od nieruchomości gruntów i budowli Ośrodka Sportu oddanych do bezpłatnego używania stowarzyszeniom.

2 kwietnia Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok w sprawie możliwości zwolnienia z podatku od nieruchomości gruntów, budynków lub ich części posiadanych przez Ośrodek Sportu. Ośrodek ten jest instytucją gospodarki budżetowej, posiadającą osobowość prawną, utworzoną w celu realizacji zadań publicznych z zakresu kultury fizycznej.  Toczył on spór z Burmistrzem Miasta (organem podatkowym). W ramach prowadzonej działalności Ośrodek udostępnia między innymi obiekty sportowe do bezpłatnego korzystania przez stowarzyszenia, których celem statutowym jest prowadzenie działalności wśród dzieci i młodzieży w zakresie oświaty, wychowania, nauki i techniki, kultury i sportu. Dodatkowo Ośrodek Sportu zajmuje się utrzymaniem obiektów sportowych i zarządzaniem nimi, a także przygotowaniem sportowym reprezentantów Rzeczpospolitej Polskiej do wzięcia udziału w międzynarodowych zawodach sportowych.

Dla potrzeb prowadzonej działalności, na podstawie art. 29 ust. 1a ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 176, dalej: u.o.s.), Ośrodek Sportu może otrzymywać od ministra właściwego ds. kultury fizycznej dotację celową na realizację, zadań publicznych związanych z zapewnieniem warunków organizacyjnych, ekonomicznych i technicznych do szkolenia sportowego. Dodatkowo działalność taka, na mocy wspomnianej ustawy, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 584 ze zm., dalej: u.s.d.g.). Ośrodek stanął na stanowisku, iż może zastosować zwolnienie od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 849 ze zm., dalej: u.p.o.l) dla wszystkich posiadanych gruntów, budynków lub ich części, o których mowa w tym przepisie, bowiem w świetle art. 29 ust. 1a i 1b u.o.s., z mocy prawa nie są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Biorąc pod uwagę brzmienie art. 29 ust. 1a i 1b u.o.s., zdaniem Ośrodka Sportu jego budowle nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Ośrodek Sportu argumentował ponadto, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l., zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty, budynki lub ich części zajęte wyłącznie na potrzeby prowadzenia przez stowarzyszenia statutowej działalności wśród dzieci i młodzieży w zakresie oświaty, wychowania, nauki i techniki, kultury fizycznej i sportu, z wyjątkiem wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej, oraz grunty zajęte trwale na obozowiska i bazy wypoczynkowe dzieci i młodzieży. Z treści powyższego przepisu wynika zdaniem Ośrodka Sportu, że wyłączone ze zwolnienia od podatku od nieruchomości zostały grunty, budynki lub ich części, jeżeli są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Z kolei przepisu art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wynika, że opodatkowaniu podlegają grunty, budynki i budowle lub ich części związane jedynie z prowadzeniem działalności gospodarczej. Natomiast działalność gospodarcza jest definiowana w art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., który stanowi, że działalnością gospodarczą jest działalność, o której mowa w ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Z dniem 22 września 2015 r. weszły w życie przepisy ust. 1a i 1b dodane do art. 29 znowelizowanej ustawy a dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1321). Ośrodek Sportu wskazał, że biorąc pod uwagę, że w świetle art. 29 ust. 1b u.o.s. jego działalność nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej – tożsame rozumienie pojęcia „działalności gospodarczej” przewiduje również ustawa o podatkach i opłatach lokalnych – zwolnienie od podatku będzie miało zastosowanie w przypadku gruntów, budynków lub ich części do niego należących. Ośrodek wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. A contrario opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają budowle, które nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Burmistrz, jak również obie instancje sądowe, uznały stanowisko Ośrodka Sportu za nieprawidłowe. Burmistrz zwrócił uwagę, że instytucja gospodarki budżetowej podlega wpisowi do rejestru przedsiębiorców. Zdaniem organu, przesądza to o jej statusie prawnym. Niewątpliwie okoliczność ta będzie również determinowała, przynajmniej w pewnym zakresie, zasady opodatkowania nieruchomości i obiektów budowlanych Ośrodka Sportu. Zdaniem Burmistrza, warunkiem zastosowania zwolnienia od podatku od nieruchomości jest zajęcie przedmiotu opodatkowania przez stowarzyszenie na prowadzenie określonej działalności wśród dzieci i młodzieży. Nie ma przy tym znaczenia, kto jest właścicielem przedmiotu opodatkowania. Kluczowe znaczenie ma fakt wyłącznego wykorzystywania gruntu i budynku przez stowarzyszenie na wskazaną w art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. działalność. A contrario ze zwolnienia od podatku nie może korzystać grunt i budynek, który jest w posiadaniu podmiotu nie mającego statusu stowarzyszenia, nawet w przypadku, gdy prowadzi on działalność wśród dzieci i młodzieży, w zakresie między innymi kultury fizycznej.

Zarówno WSA jak i NSA podzieliły to stanowisko. Zdaniem Sądów, nie można z faktu, że Ośrodek Sportu jest instytucją gospodarki budżetowej posiadającą osobowość prawną, utworzoną w celu realizacji zadań publicznych z zakresu kultury fizycznej automatycznie wywodzić, że wyklucza to możliwość przyjęcia, że może on prowadzić działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Wprawdzie statut Ośrodka Sportu nie posługuje się pojęciem „działalność gospodarcza” tylko inna działalność niż podstawowa. Niemniej w ramach działalności innej niż podstawowa Ośrodek Sportu może wykonywać działalność gospodarczą, skoro w jego statucie jest mowa o osiąganych przychodach. Ma on działać w sposób odpłatny i przez to umożliwiać pokrywanie kosztów i zobowiązań z osiąganych przychodów. W takiej sytuacji podmiot ten niewątpliwe jest nastawiony na osiągnięcie zysku. W instytucji tej występuje wynik finansowy, który w przypadku instytucji finansowej określany jest jako zysk. Działalność taka nastawiona na osiąganie dodatnich wyników finansowych (zysku) przesądza o tym, iż jest to działalność o charakterze zarobkowym. Zatem z samej istoty instytucji gospodarki budżetowej wynika, iż jest to podmiot samofinansujący i nastawiony na osiągnięcie zysku.

Grunty, budynki lub ich części są zajęte na prowadzenie takiej działalności wówczas, gdy przede wszystkim są wykorzystywana w tym celu. Działalność taka winna być prowadzona nieodpłatnie, bowiem jej odpłatność powoduje uznanie jej za działalność gospodarczą. Jeżeli dane grunty, budynki lub ich części są wykorzystywane i do prowadzenia wspomnianej wyżej działalności wśród dzieci i młodzieży, i jednocześnie do prowadzenia działalności gospodarczej, wówczas nie można uznać jej za zwolnioną od podatku (np. w przypadku kortów tenisowych klubu sportowego, który udostępnia je wszystkim zainteresowanym za odpłatnością (działalność gospodarcza) i jednocześnie kilka razy w tygodniu nieodpłatnie pozwala na korzystanie z nich dzieciom i młodzieży szkolnej. Z gruntów i budowli korzysta nieograniczona liczba osób (mieszkańcy, turyści), jak to ma miejsce np. w przypadku ogólnodostępnego basenu, hal sportowych, boiska czy też hotelu.

Sąd przypomniał, że w orzecznictwie przyjmuje się, że pozarolnicza działalność gospodarcza to zjawisko obiektywne. Zamiar prowadzenia takiej działalności uzewnętrznia się poprzez dokonywanie czynności faktycznych i prawnych o określonym charakterze. Rzeczywisty charakter tych czynności a nie subiektywne przekonanie podatnika decyduje o tym czy wykonanie przez daną osobę działania stanowią działalność gospodarczą (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 144/13). Powyższą działalność skarżący prowadzi w sposób zorganizowany i ciągły. Dla omawianego zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. zasadnicze znaczenie ma fakt wyłącznego wykorzystywania gruntu i budynku przez stowarzyszenie na wskazaną w tym przepisie działalność. A contrario ze zwolnienia od podatku nie może korzystać grunt i budynek, który jest w posiadaniu podmiotu nie mającego statusu stowarzyszenia, nawet w przypadku, gdy prowadzi on działalność wśród dzieci i młodzieży, w zakresie m.in. kultury fizycznej.

Podkreślono też, że przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. zawiera przywilej, który jest wyjątkiem od ogólnej zasady powszechności opodatkowania. Dlatego też, co jest utrwalone zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych, każde zwolnienie musi być interpretowane ściśle. Obok działalności podstawowej na podstawie statutu Ośrodek Sportu może prowadzić także inną działalność niż podstawowa, której przedmiotem jest wykorzystanie posiadanej bazy organizacyjno-technicznej do świadczenia usług promujących sport i turystykę, organizowanie związanych z tym konferencji edukacyjnych i szkoleń oraz świadczenie usług w zakresie turystyki i rekreacji ruchowej. Jeżeli ta działalność inna niż podstawowa wyczerpuje znamiona działalności gospodarczej, zdefiniowanej w art. 2 ust. 1 u.s.d.g., a więc jest to zarobkowa działalność usługowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły, to nie ma podstaw, aby w tym zakresie uznać, że skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej.

Sąd podkreśla ponadto, że tylko określona w art. 29 ust. 1a u.o.s. działalność Ośrodka Sportu nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu u.o.d.g. Każda inna wykładnia tego przepisu byłaby już niedopuszczalną wykładnią rozszerzającą. Ustawodawca wyłącza zatem z działalności gospodarczej pewne kategorii aktywności. Wyłączenie to nie ma jednak charakteru generalnego. Nie można się zatem zgodzić z Ośrodkiem Sportu, że każdy przedmiot jego działalności, czyli zarówno działalność podstawowa jak i inna niż podstawowa, stanowi realizację zadań publicznych, nie będąc działalnością gospodarczą. W żaden sposób nie można takich wniosków wywieść z treści dodanych do art. 29 ust. 1a i 1b u.o.s.

Sąd dodał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie każda zatem budowla, ale tylko „związana z prowadzeniem działalności gospodarczej”, stanowi przedmiot podatku od nieruchomości. Kluczowe znaczenie ma w rozpoznawanej sprawie treść art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Przepis ten formułuje na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości, definicje gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Stosownie do jego treści pod pojęciem tym należy rozumieć grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Powołana regulacja nakazuje generalnie, aby wszystkie przedmioty opodatkowania podatkiem od nieruchomości traktować za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, o ile są tylko w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Ustawodawca jako decydujące kryterium o uznaniu przedmiotu opodatkowania za „związany” z prowadzeniem działalności gospodarczej przyjął więc jego posiadanie przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Nie ma przy tym znaczenia, czy i w jakiej części przedsiębiorca go wykorzystuje do wykonywanej działalności gospodarczej. Nawet grunty, budynki i budowle w danym momencie niewykorzystane do prowadzonej działalności gospodarczej należy traktować jako związane z prowadzeniem tej działalności. Takie stanowisko jest już ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 679/12).

Sygnatura II FSK 1162/17

Jeżeli ten problem Państwa dotyczy, zachęcamy do kontaktu z Kancelarią. Przesyłając wypełniony formularz akceptują Państwo naszą Politykę Prywatności.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *